Introductieworkshop oplossingsgericht werken
Training Oplossingsgericht veranderen
Training Oplossingsgericht Management
© 1999, Coert Visser
Samenvatting
- Bespreking
van Larry Downes Chunka Mui: Killer App. Digitale
strategieën voor een dominante marktpositie. Contact B.V., 1998 Dit
boek gaat over killer applications, of kortweg killer apps. Onder een
killer app verstaan de auteurs nieuwe producten of nieuwe diensten die het
begin vormen van een volslagen nieuwe categorie. De personal computer,
elektronisch overmaken van geld en het eerste tekstverwerkingsprogramma
zijn voorbeelden van killer apps. Bij killer apps is het first mover
advantage aan de orde: als eersteling binnen de nieuwe product categorie
domineert de killer app de categorie en levert een rendement van enkele
honderden procenten op de begininvestering. De
stijgbeugel was volgens dit boek de belangrijkste killer app van de
Middeleeuwen. Met een stijgbeugel kon een krijger te paard zijn lans met
veel meer kracht stoten zonder van zijn paard te vallen. Karel Martel, die
de stijgbeugel voor het eerst toepaste, bereikte grote militaire successen
en baseerde zijn hele militaire strategie op de stijgbeugel. Zo
lag de stijgbeugel ten grondslag aan het rijk van Karel de Grote, de zoon
van Karel Martel. Maar het effect van de stijgbeugel ging nog verder. Ter
ondersteuning van de gespecialiseerde krijgers van een cavalerie riep
Karel Martel een nieuwe klasse van grondbezittende adel in het leven, die
voldoende inkomen had uit het land dat hij hen gaf om mannen, paarden en
expertise te leveren. Om dit plan te kunnen uitvoeren ontnam hij de
Katholieke Kerk een deel van haar gigantische bezit, waardoor de relatie
tussen kerk en staat veranderde. Ook creëerde hij een sociaal en politiek
systeem waarin boeren niet alleen moesten gehoorzamen aan de koning maar
ook aan de landeigenaren, die bekend werden als ridders. De
killer apps van vandaag komen volgens de auteurs vooral voort uit een
aantal volgende economische en technologische krachten die kunnen worden
begrepen aan de hand van de volgende wetmatigheden: DE
WET VAN MOORE Gordon
Moore, de oprichter van Intel voorspelde in de jaren zestig dat de
chipdichtheid en dus de capaciteit van computers elke anderhalf jaar zal
verdubbelen, bij gelijkblijvende kosten. DE
WET VAN METCALFE Robert
Metcalfe, oprichter van 3Com Corporation observeerde dat netwerken (van
telefoons, computers of mensen) drastisch in waarde toenemen met elk extra
knooppunt of met elke extra gebruiker. Volgens de wet van Metcalfe is de
waarde van een netwerk het kwadraat van het aantal gebruikers. DE
WET VAN ONTWRICHTING Deze
wet beschrijft een secundair effect, namelijk de gecombineerde werking van
de wet van Moore en de wet van Metcalfe. De wet van de ontwrichting luidt:
sociale, politieke en economische systemen veranderen incrementeel;
technologie verandert exponentieel. Internet is bij uitstek een voorbeeld
van een fenomeen waarbij de wet van de ontwrichting van toepassing is; de
wet van Moore en de wet van Metcalfe werken in de ontwikkeling van
Internet samen. DE
WET VAN COASE De
econoom Ronald Coase ontdekte het concept van transactiekosten. Coase
observeerde dat bedrijven worden opgezet omdat de extra kosten die de
organisatie en het onderhoud daarvan met zich meebrengen, lager liggen dan
de transactiekosten die ontstaan als men via de markt zaken doet. Coase
stelt dat bedrijven ontstaan en groeien om transactiekosten te vermijden.
Hij beweert dat een bedrijf meer activiteit naar zich zal toetrekken tot
het moment dat het punt is bereikt dat het net zoveel kost om een extra
transactie binnen het bedrijf uit te voeren als dezelfde transactie door
ruil op de open markt te realiseren. DE
WET VAN DE KRIMPENDE BEDRIJVEN In
de huidige omstandigheden worden markten steeds efficiënter door de
invloed van digitalisering, mondialisering en deregulering. De wet van
Coase toegepast op deze marktomstandigheden leidt tot de wet van de
krimpende bedrijven: als de transactiekosten in de open markt steeds lager
worden, zullen bedrijven steeds minder voordeel hebben van omvang. Grote
bedrijven zoeken momenteel naarstig naar manieren om hier een antwoord op
te vinden en efficiëntievoordeel te vinden door uitbesteden, inkrimpen,
opsplitsing, verdringing van tussenhandel, fusies of overnames. Op
basis van de hierboven beschreven wetten formuleren Downes en Mui twaalf
principes voor het ontwerpen van killer apps. Uitbesteden
aan de klant
Uw
markt kannibaliseren
Elke
klant als een apart marktsegment behandelen
Gemeenschappen
van waarde scheppen Onbeleefde
interfaces vervangen door lerende interfaces
Continuïteit
garanderen voor de klant, niet voor uzelf
Zoveel
mogelijk informatie weggeven
Iedere
transactie als een joint venture structureren Uw
bedrijfsactiva als passiva behandelen
Uw
waardeketen vernietigen
Innovatie
als een portefeuille van opties beheren
De
kinderen in dienst nemen De
eerste helft van het boek is boeiend om te lezen. De auteurs hebben het
vermogen om complexe dingen op een eenvoudige manier te beschrijven. Het
boek bevat een groot aantal interessante metaforen en ideeën die veel
managers aan het denken kunnen zetten. Toch groeide bij het verder lezen
een gevoel van teleurstelling. Ik heb twee hoofdbezwaren tegen het boek.
Op
dit artikel rust copyright. Overname op uw eigen site zonder
schriftelijke toestemming van de auteur is verboden. Verwijzen naar
dit artikel via een link op uw site is natuurlijk wel toegestaan en
wordt op prijs gesteld.
Coert Visser
(coert.visser@planet.nl)
is een consultant en trainer die werkt met de positieve veranderaanpak
oplossingsgericht w Dit
artikel verscheen op managementsite.netKiller
apps
De
stijgbeugel, middeleeuwse killer app
De
wetten achter de transformatie van vandaag
De
twaalf principes voor het ontwerp van killer apps
HET LANDSCHAP VERANDEREN
De eerste vier principes hebben betrekking op het veranderen van de
interactie van de organisatie met de veranderde omgeving. De auteurs
noemen dit 'Het landschap veranderen'.
NIEUWE VERBINDINGEN OPBOUWEN
De volgende vier principes hebben betrekking op de opbouw van
interfaces tussen de organisatie en diverse zakenpartners.
HET INTERIEUR HERDEFINIËREN
De laatste vier principes gaan over het herinrichten van de
organisatie.
Interessant
begin, teleurstellend vervolg
in de eerste plaats: veel van de voorbeelden van killer apps in het boek
zijn ontleend aan Internet of houden daarmee verband. Het hoofdonderwerp
lijkt zelfs meer te gaan over hoe u uw bedrijf geschikt kunt maken voor de
internet-markt dan over killer apps.
Een tweede, zwaarwegender, bezwaar betreft de manier waarop de 12
principes worden beschreven. Er wordt momenteel door veel auteurs beweerd
dat in de informatie-economie andere, fundamenteel nieuwe, economische
wetmatigheden van toepassing zijn. Frappant is dat die auteurs veelal geen
economen zijn. Ze beschrijven meestal in meestal prachtig klinkende
woorden, voorzien van indrukwekkende metaforen, hoe alles nu anders werkt
dan vroeger. Vaak echter schiet dit soort auteurs te kort in de
onderbouwing van hun verhaal: geen analyses, modellen en onderzoek. Deze
kritiek lijkt mij ook in enige mate van toepassing op Downes en Mui. De 12
principes worden fraai beschreven. De voorbeelden die erbij worden gegeven
zijn echter anekdotisch en hier en daar oppervlakkig.
erken.
Deze aanpak richt zich er eenvoudigweg op om individuen, teams en
organisaties te helpen om vooruitgang te boeken in de richting van hun
eigen keuze. Coert heeft veel artikelen geschreven en enkele boeken. Ook
interviewde hij baanbrekende denkers zoals Insoo Kim Berg, Jeffrey
Pfeffer en David Maister. Meer informatie vindt u hier:
website Coert,
website NOAM,
website Solution-focused Change,
website Oplossingsgerichtmanagement.